Finera Gündem 19.11.2025

Finera Gündem, Ekonomi ve Emtia Hakkında Haber ve Analizler

Türkiye Ekonomi Gündemi

Otomobil Satışları 1 Milyonu Aşacak

Bir önceki aya göre %9,1 azaldı. Ancak bir önceki yılın aynı ayına göre toplam araç sayısındaki artış sürüyor. Yıllık taşıt sayısı 1 milyonu aşacak. Elektrikli araç sayısındaki artış önemli orana ulaştı. Diğer taraftan araç satışları ekonomide soğuma belirtisi olmadığını bir kez daha gösteriyor.

Konut Fiyatları Reel Olarak %1 Düştü

TCMB konut fiyat endeksi verilerini açıkladı. Yıllık nominal artış %31,6 iken reel kayıp %1. Konut piyasasında reel kayıplar azaldı. Ancak fiyatların reel olarak hızlanması negatif reel faiz oluşması ve talebin patlamasına bağlı. Bu nedenle 2020-2023 arasında sıçrayan piyasanın tekrar oluşma ihtimali zayıf.

Hazinenin Borç Ödeme Dengesi Şaştı

İris Cibre’nin X hesabında paylaştığı grafikte 2024 yılından bu yana  faiz ödemelerinin anapara ödemelerini aştığı görülüyor.

Cibre’ye göre özellikle 2026 ve 2027 yıllarında faiz ödemeleri bütçe dengesini sarsacak gibi görünüyor.

Küresel Ekonomi Gündemi

Japonya 10 Yıllık Tahvil Getirisi 17 Yılın Zirvesinde

Japonya’nın 10 yıllık devlet tahvili getirisi çarşamba günü yüzde 1,77’nin üzerine çıkarak son 17 yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu yükseliş artan mali endişeler eşliğinde yapılacak kritik bir borçlanma ihalesi öncesine denk geliyor. Maliye Bakanlığı yaklaşık 800 milyar yen değerinde 20 yıllık devlet tahvili ihalesi gerçekleştirmeyi planlıyor.

Salı günü hükümet Başbakan Sanae Takaichi’nin teşvik programını finanse etmek üzere geçen yılki 13,9 trilyon yenlik ek bütçenin oldukça üzerinde, 25 trilyon yenlik bir ek bütçe teklifi sundu. Bu durum ülkenin borç dinamiklerine ilişkin kaygıları artırdı. Öte yandan Japonya Merkez Bankası Başkanı Kazuo Ueda başbakana, enflasyonu yüzde 2 hedefine yönlendirmek ve sürdürülebilir büyümeyi desteklemek amacıyla faizleri kademeli olarak artırdıklarını iletti. Görüşme sonrası Ueda başbakanın para politikası konusunda özel bir talepte bulunmadığını söyledi.

ABD Sermaye Çekmeyi Sürdürüyor

Eylül 2025’te uzun vadeli menkul kıymetler, kısa vadeli ABD menkul kıymetleri ve bankacılık kalemlerini içeren toplam sermaye hareketleri 190,1 milyar dolar net giriş kaydetti. Yabancı yatırımcılar, uzun vadeli ABD menkul kıymetlerindeki varlıklarını 208,5 milyar dolar artırdı. Bu artışın 210,7 milyar doları yabancı özel sektör yatırımcılarının net alımlarından gelirken, yabancı resmi kurumlar 2,2 milyar dolar net satış yaptı. Aynı dönemde ABD’li yatırımcılar da uzun vadeli yabancı menkul kıymetlerdeki pozisyonlarını artırarak 28,7 milyar dolar net alım gerçekleştirdi.

ABD İstihdam Verileri Sorunlu

ABD’de işgücü piyasasına ilişkin veriler hükümetin uzun süren kapanması nedeniyle sağlıklı bir tablo sunmuyor. 18 Ekim 2025 haftasında işsizlik maaşı almaya devam edenlerin sayısı 1,957 milyona yükselerek ağustos başından bu yana en yüksek seviyeye çıktı. Aynı hafta ilk işsizlik başvuruları 232 bin oldu ve üçüncü çeyrek sonrasına kıyasla yüksek seyrini korudu. Üç hafta boyunca veri toplanamadığı için dört haftalık ortalama başvurular 58 bine geriledi. Bu normal dışı düşük seviye son kaydedilen 232 binlik haftanın veri alınamayan üç haftayla birlikte hesaplanmasından kaynaklandı. Federal hükümetin 1 Ekim’de başlayan kapanması hem kamu çalışanları için iş kaybı riskini artırdı hem de veri akışını keserek göstergelerin bozulmasına yol açtı. Genel görünüm işsizlik başvurularının 2021’den bu yana en yüksek seviyelere yaklaşması nedeniyle ABD’de işe alımların belirgin biçimde yavaşladığını gösteriyor.

Emtia Piyasası Gündemi

Palm Yağı

Malezya palm yağı vadeli kontratları çarşamba günü ton başına 4.200 MYR seviyesinin üzerinde işlem görerek art arda beşinci seansta yükselişini sürdürdü. Dalian ve Chicago borsalarındaki rakip yağlardaki güçlenme fiyatları desteklerken, piyasalar geçtiğimiz haftaki dört ayın en düşük seviyesinden toparlanmaya devam etti. Malezya İstatistik Kurumu’nun Ekim ayında palm yağı ihracatının yıllık bazda yüzde 23,8 arttığını göstermesi bu toparlanmayı güçlendirdi.

Fiyat beklentileri, en büyük üretici Endonezya’da daha sıkı arazi kamulaştırma politikaları ve B50 biyodizel karışım zorunluluğunun gündeme gelmesiyle birlikte yükseldi. Analistler daha sıkı düzenlemeler ve artan iç talebin ihracatı sınırlayabileceği uyarısında bulunuyor. Buna karşın Malezya Palm Yağı Kurulu’nun Aralık ayı için ham palm yağı referans fiyatını düşürmesi yükselişi bir miktar sınırladı.

Dünyanın en büyük tüketicisi olan Hindistan’da ise Ekim ayı palm yağı ithalatı, alıcıların soya yağına yönelmesiyle beş ayın en düşük seviyesine indi. Böylece 2024/25 sezonunda ithalat yüzde 16 düşerek son beş yılın en düşük seviyesi olan 7,56 milyon tona geriledi. AB ithalatı da 2025/26 sezonunda şimdiye kadar yüzde 18 düşerek 1,08 milyon tona geriledi.

Borsa ve Kriptodaki Düşüş Gümüşe mi Yarayacak?

Gümüş fiyatı çarşamba günü ons başına 51 dolara doğru yükselerek bir haftanın en düşük seviyelerinden uzaklaştı. Teknoloji hisseleri ve kripto paralar dahil riskli varlıklardaki satış dalgası değerli metallere yönelik güvenli liman talebini artırdı. ABD işgücü piyasasının zayıfladığına dair işaretler de Fed’in faiz indirimlerine devam edeceği beklentilerini güçlendirdi. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Christopher Waller, şirketlerin talep yavaşlamasına hazırlanırken işten çıkarma planlarını daha fazla konuşmaya başladığını ve yapay zekâ kaynaklı verimlilik artışlarının da bu sürece eşlik edebileceğini belirtti.

Buna rağmen piyasalar aralık ayında 25 baz puanlık bir faiz indirimine yalnızca yaklaşık yüzde 47 olasılık tanıyor. Bir ay önce bu ihtimal yüzde 90’ın üzerindeydi. Fiziki unsurlar da gümüşe destek vermeye devam ediyor. Hindistan’daki düğün sezonu fiziki talebi artırırken ABD’nin gümüşe gümrük vergisi getirebileceğine dair endişeler görünümde ayrı bir belirsizlik oluşturuyor.

Alüminyum Vadelileri Geriledi

Londra’da alüminyum vadeli işlemleri ton başına yaklaşık 2.788 dolara gerileyerek Ekim sonundan bu yana en düşük seviyesine ulaştı. Bu düşüş ABD’den gelecek önemli veriler öncesinde riskli varlıklarda genel bir geri çekilmeyle paralel gerçekleşti. Bazı Fed yetkililerinin daha fazla faiz indirimi konusunda temkinli açıklamaları emtia talebi görünümünü olumsuz etkiledi. Yine de bu düşüş alüminyum piyasasında durumun sıkılaştığı gerçeğini gölgede bırakıyor. Çin metal üretiminde kapasite fazlasını kısıtlayarak deflasyon baskılarını hafifletmeye yönelik politikasını teyit etti. Ülkenin 45 milyon tonluk alüminyum üretim tavanının önümüzdeki yıl aşılması beklenirken, Endonezya’da yeni eritme tesisleri kurma planları yüksek enerji maliyetleri ve düzenleyici engeller nedeniyle zor ilerliyor. Arz tarafındaki baskılar ayrıca başka bölgelerdeki aksaklıklarla da artıyor. İzlanda’daki Grundartangi eritme tesisinde bir potline ekipman arızası nedeniyle durduruldu. Avustralya’da ise boksit cevher kalitesinin bozulması nedeniyle Alcoa, Kwinana alümina rafinerisini kapatma kararı aldı.