Finera Gündem 11.11.2025

Finera Gündem, Ekonomi ve Emtia Hakkında Haber ve Analizler

Türkiye Ekonomisi

İhracat İklim Endeksi Güçlü Pozitif

İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat Sektörü İhracat İklimi Endeksi, Ekim ayında 52,4’e yükselerek Mayıs 2024’ten bu yana en güçlü iyileşmeyi kaydetti ve ihracat talep koşullarındaki artış 22’nci ayına ulaştı. Endeks verilerine göre Almanya, ABD ve İtalya gibi Türkiye’nin en büyük ihracat pazarlarında büyüme hız kazandı. Özellikle Almanya’da son 2,5 yılın en hızlı artışı görüldü. Suudi Arabistan’da üretim artışı anketteki tüm ülkeler arasında en yüksek seviyede olurken Fransa’da ekonomik daralma belirginleşti. Genel olarak Türk imalatçılar için dış talep koşullarında güçlü bir toparlanma yaşanıyor.

Sanayi Üretim Endeksi Yıllık % 2,9 Arttı

Sanayi üretim endeksine dair yapılan analizler genelde manşet veri üzerinden ve sektörel kırılıma bakılmadan yapılıyor. Oysa uzun süredir sektörel farklılıklar çok belirgin. Aşağıda sektörlerin yıllık ve aylık üretim değişimi var. Ulaşım araçları kategorisindeki aylık dalgalanma %25 seviyesinde. Yani bir ay %25 artıp diğer ay %25 azalabiliyor. Bu durumda savunma sanayi araçlarında birkaç aylık üretim sonrası tek bir ayda faturalandırmadan kaynaklanıyor. Dolayısıyla sanayi üretim endeksi analizinde manşet veri hakkında dikkatli konuşmak gerekiyor.

OSB Elektrik Tüketimi Canlı

OSB’lerde elektrik tüketimi mevsimsel olarak artış trendine girdi. Sanayi üretiminin dinomosu olan OSB’lerdeki elektrik tüketimi sanayi üretimine dair çok önemli ipuçları veriyor.

Küresel Ekonomi

ABD Hükümet Kapanması Çözülmeye Yakın

Rekor süredir devam eden ABD hükümet kapanmasının sona ermesi için anlaşma sağlandı. Ilımlı Demokrat senatörlerin desteğiyle Tarım, Gaziler İşleri ve Kongre için tam yıl bütçe onaylanırken, diğer kurumlara 30 Ocak’a kadar geçici finansman verilecek. Anlaşma ücretsiz izne çıkarılan çalışanlara maaş ödemelerinin yeniden başlamasını ve federal ödemelerin sürmesini de içeriyor.

Senato’daki ilk oylamanın Salı günü yapılması bekleniyor. Senato Lideri Schumer anlaşmayı “hükümetin yeniden işlemesi için kritik bir adım” olarak nitelendirirken, Temsilciler Meclisi Başkanı Johnson “bu çıkmazı sonlandırma zamanı” dedi.

Japonya Ekonomisi Dengelenme Sürecinde

Japonya ekonomisi, son dönemde toparlanma sinyalleriyle birlikte hem mali hem parasal politika alanında dikkatli bir yeniden yapılanma sürecine giriyor. Başbakan Sanae Takaichi’nin göreve gelmesinin ardından 21 Kasım’da açıklanması beklenen yeni ekonomik teşvik paketi, hükümetin büyümeyi destekleme yönündeki ilk büyük hamlesi olacak. Taslağa göre paket, yaşam maliyetlerini hafifletme, kriz yönetimi ve büyüme yatırımlarını artırma ile savunma kapasitesini güçlendirme önceliklerine odaklanıyor. Ayrıca, Japonya Merkez Bankası (BoJ) ile yakın koordinasyon taahhüdü veriliyor; hükümet, düşük faiz politikasının devamından yana tutum sergiliyor.

Buna paralel olarak, BoJ’un Ekim toplantısı özetinde ise banka üyelerinin “normalleşmeye yönelik bir sonraki adımın koşullarının büyük ölçüde oluştuğu” değerlendirmesi öne çıktı. Ancak kurul, enflasyonun kalıcılığı ve küresel belirsizlikler nedeniyle faiz artışına temkinli yaklaşmayı sürdürüyor. Ücret artışlarının 2026’da hız kazanması beklenirken, yükselen yaşam ve inşaat maliyetleri hanehalkı üzerindeki baskının devam ettiğine işaret ediyor. BoJ’un stratejisi, faiz artışlarını kademeli ve veri odaklı bir şekilde gerçekleştirmek yönünde.

Makro göstergeler de bu dengeli tabloyu destekliyor. Japonya’nın önde gelen ekonomik göstergesi (Leading Index) Eylül 2025’te 108,0 ile son sekiz ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Tüketici harcamalarındaki artışın beş aydır sürmesi, iç talebin toparlandığını gösteriyor. Aynı dönemde Eş Zamanlı Endeks (Coincident Index) de 114,6 ile üç ayın zirvesine çıktı; bu da üretim, istihdam ve perakende satışlarda ılımlı bir toparlanmayı yansıtıyor.

Genel tablo, Japonya’nın ılımlı bir büyüme ve dikkatli bir para politikası normalleşmesi dönemine girdiğini ortaya koyuyor. Hükümetin mali genişleme adımları ile BoJ’un temkinli sıkılaştırma sinyalleri, deflasyona dönüş riskini önlerken sürdürülebilir büyüme hedefini merkezine alıyor. Bu politika uyumu, Japonya’nın uzun süredir mücadele ettiği düşük enflasyon ve zayıf talep döngüsünden çıkışında kritik rol oynayabilir.

Emtia Piyasaları

Altın ve Gümüş

Altın %2’den fazla artarak ons başına 4.110 dolara, gümüş ise %3 yükselerek 50,5 dolara ulaştı. Artışın nedeni zayıf ABD verileri ve Aralık ayında Fed’in faiz indirimi yapacağı beklentilerinin güçlenmesi oldu. Kasım’da tüketici güveni tarihi düşük seviyelere inerken Ekim’de istihdam kaybı ve 20 yılın en yüksek işten çıkarmaları yaşandı. Piyasalar faiz indirimi olasılığını %70 civarında fiyatlıyor. Bu arada Senato hükümet kapanmasını sona erdirmeyi amaçlayan yasa tasarısının ilk aşamasını onayladı.

Mısırın Talebi Buğday Fiyatlarını Yükseltti

Buğday vadeli fiyatları Mısır’ın yeni alımlarıyla buşel başına 5,3 dolara yükseldi. Mısır’ın devlet alım kurumu Mostakbal Misr, Aralık–Ocak teslimli yaklaşık 500 bin ton Karadeniz buğdayı satın aldı ve benzer büyüklükte yeni bir alım için görüşmeler yürütüyor. Dünyanın en büyük buğday ithalatçısı olan Mısır’ın adımları küresel talep ve fiyat rekabeti açısından belirleyici olarak görülüyor. ABD Tarım Bakanlığı (USDA) ülkenin bu sezon 13 milyon tonluk rekor ithalat yapmasını bekliyor. Öte yandan ABD hükümetinin kapanmasının sona erdirileceğine dair iyimserlik de fiyatları destekledi. Ancak güney yarımkürede güçlü hasat beklentileri ve kuzeyde istikrarlı ekim faaliyetleri nedeniyle küresel arzın yüksek seyretmesi fiyat artışını sınırlıyor.