Finera Gündem 05.11.2025

Finera Gündem, Ekonomi ve Emtia Hakkında Haber ve Analizler

Türkiye Ekonomisi

Enflasyonun Ana Eğilimi Düşmüyor

TCMB açıkladığı enflasyon raporunda enflasyonun ana eğilimini paylaştı. Finera’nın uzun süredir çalışmalarında vurguadığı üzere ana eğilim 2 puanın altına düşmüyor. Detaylı analiz için enflasyon raporumuzu incelemeyi unutmayın.

Dış Ticaret Açığı Yükseliyor

2025 yılı Ekim ayında ihracat bir önceki yılın aynı ayına göre %2,3 oranında artarak 24 milyar dolara ulaştı. Aynı dönemde ithalat ise %6,6 oranında artış göstererek 31 milyar 363 milyon dolar olarak gerçekleşti.  Altın ithalatı dikkat çekici düzeyde. Dış ticaret açığını dengeleyecez turizm gelirleri ekim ayında sınrlı kalacağından 7,36 milyar dolarlık ticaret açığının kapanmayacağını tahmin etmek zor değil.

Küresel Ekonomi

Trump Ekonomisine Güven Çakılıyor

Kasım 2025’te RealClearMarkets/TIPP Ekonomik İyimserlik Endeksi yüzde 9.1 düşüşle 43.9’a geriledi. Haziran 2024’ten bu yana en düşük seviyesini kaydetti ve 50 olan nötr seviyenin altında art arda üçüncü ayını yaşadı. Yatırımcı olmayanların güveninde (38.0) keskin bir düşüş gözlendi. Endeksin tüm bileşenleri özellikle Federal Ekonomi Politikalarına Güven (yüzde 11.4 düşüşle) zayıflama gösterdi. Aynı zamanda Finansal Stres Endeksi 65.2’ye yükselerek hane halkı üzerindeki finansal gerginliğin arttığını teyit etti. Analistler bu düşüşün temel nedenleri olarak süregelen enflasyonu, yüksek gıda fiyatlarını ve ihtiyatlı para politikasını gösterdi.

Hindistan Çin’le Normalleşme Adımları Atıyor

Hindistan, beş yıl aradan sonra Çin’den ithalatı yeniden başlatmaya hazırlanıyor. Economic Times’ın haberine göre hükümet, Çin ve diğer ülkelerden elektronik parça, ayakkabı, ev eşyası, çelik ürünleri ve ham madde gibi mallar için yerli firmaların bekleyen ithalat başvurularını onay sürecine alacak. 2020’de yaşanan sınır çatışmaları sonrası durdurulan bu ithalatlarda ilişkilerin yumuşamasıyla birlikte yeniden adım atılıyor. Yetkililer tedarik zincirinde yaşanan aksaklıkları gidermek için yurt dışındaki üretim tesislerine verilen Hindistan Standartlar Bürosu (BIS) sertifikalarının yakında yeniden düzenleneceğini belirtti. Economic Times’a konuşan bir hükümet yetkilisi “Çin dahil birçok ülkenin tedarikçileri için lisansları kısa süre içinde vermeye başlayacağız” dedi. ABD’nin Rus petrolü nedeniyle hindistana uyguladığı yaptırımın ardından iki ülke arasındaki buzlar hızlı biçimde erimeye başlamıştı.

Japonya’da Kalıcı Enflasyon Hedefine Henüz Ulaşılmadı

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi parlamentoda yaptığı konuşmada, ücret artışlarıyla desteklenen kalıcı enflasyonun henüz sağlanamadığını belirterek faiz artışlarında dikkatli olunacağı mesajını verdi. Takaichi Gıda fiyatlarındaki yükselişle tüketici enflasyonu %3 civarında seyretse de  ülkenin “ücret artışlarıyla desteklenen istikrarlı fiyat artışı hedefine ancak yarı yolda” olduğunu ifade etti. Muhalefet lideri Yoshihiko Noda ise faiz artışlarını durdurmanın yenin değerini zayıflatabileceği ve ithalat maliyetlerini artırabileceği uyarısında bulundu. Takaichi hükümetin hanehalkı gelirini artırmak, tüketici güvenini desteklemek ve ekonomiyi güçlendirmek için mali harcamaları stratejik biçimde kullanacağını söyledi. Japonya Merkez Bankası (BoJ) geçen yıl on yılı aşkın süredir devam eden teşvik programını sonlandırarak bu yıl ocak ayında kısa vadeli faiz oranını %0,5’e yükseltmişti. Maliye Bakanı Satsuki Katayama ise yenin son dokuz ayın en düşük seviyelerine gerilemesi nedeniyle döviz piyasalarını yakından izlemeye devam edeceklerini açıkladı.

Çin Tüketimi Artırmaya Çalışıyor

Çin aralarında Fransa, Almanya ve İspanya’nın da bulunduğu 45 ülke vatandaşlarına yönelik vizesiz giriş uygulamasını 31 Aralık 2026’ya kadar uzattığını ve programa 10 Kasım itibarıyla İsveç’in de dahil edileceğini açıkladı. Dışişleri Bakanlığı’nın duyurusuna göre uygulama 32 Avrupa ülkesinin yanı sıra Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya, Güney Kore, bazı Güney Amerika ve Körfez ülkelerini de kapsıyor. Bu yıl sonunda sona ermesi planlanan düzenleme uygun ülke vatandaşlarına Çin’e iş, turizm, aile ziyareti veya transit amaçlı olarak 30 güne kadar vizesiz giriş hakkı tanıyor. Bu adım Pekin’in sıkı COVID-19 önlemlerinin ardından turizmi canlandırma ve küresel ilişkileri güçlendirme çabalarının bir parçası olarak değerlendiriliyor. ABD, Kanada ve Birleşik Krallık ise program dışında kalmaya devam ediyor. Karar aynı zamanda Çin’in en önemli ticaret ortaklarından biri olan Avrupa Birliği ile ilişkilerini derinleştirme hedefini de yansıtıyor. Bir başka ifadeyle turizmi ve tüketimi artırma çabasının yanında stratejik bir plan da söz konusu.

Emtia Piyasaları

Şeker Fiyatları 2020 Sonundan Bu Yana En Düşük Seviyelerde

Şeker vadeli fiyatları pound başına 14,5 sent civarında işlem görerek Aralık 2020’den bu yana en düşük seviyelerine yakın seyrediyor. Brezilya, Hindistan ve Tayland’daki güçlü hasatlar nedeniyle küresel arz fazlası beklentileri fiyatları baskılamaya devam ediyor. StoneX Group’a göre ekim ayında başlayan pazarlama yılında küresel üretimin, tüketimi 2,8 milyon ton aşması bekleniyor. Bu senayo geçen sezon görülen açığın tersine bir tablo oluşturuyor. Brezilya’nın hızla büyüyen mısır etanolü endüstrisi de fiyatlar üzerinde ek baskı yaratıyor ve şeker fabrikalarını kamış üretiminde şekere daha fazla pay ayırmaya teşvik ediyor. Öte yandan petrol fiyatlarındaki düşüş Hindistan’ın bu sezon daha düşük hacimli etanol üretimiyle birlikte şeker ihracatına yeniden izin verebileceği yönünde beklentileri artırıyor.

Pamuk Fiyatları Dar Bantta Seyrediyor

Pamuk vadeli fiyatları, ekim ayı başından bu yana pound başına 64–65 sent aralığında dalgalanarak dar bir bantta işlem görmeye devam ediyor. Güçlü dolar ve ABD hükümetinin kapanması nedeniyle veri akışının kesilmesi, fiyatlar üzerinde baskı yaratıyor. Öte yandan ABD’de pamuk hasadının tamamlanmak üzere olması, hedge baskısını azaltarak düşük işlem hacmine rağmen fiyatların istikrar kazanmasına katkı sağladı. Uluslararası Pamuk Danışma Komitesi’nin (ICAC) son verilerine göre, 2024–25 sezonu küresel pamuk üretiminin 25,39 milyon ton seviyesinde olacağı tahmin ediliyor. Bu rakam geçen sezona göre neredeyse değişmezken küresel tüketimi 392 bin ton aşıyor. 2025–26 sezonu için küresel üretim tahmini 25,40 milyon tonla geçen ayki 25,44 milyon tonluk öngörünün hafif altında kaldı. Aynı dönem için küresel pamuk stoklarının 16,23 milyon tona yükselmesi bekleniyor.  Bu tahmin gerçekleşirse yıllık bazda %2,5’lik bir yükselişe anlamına gelecek.