Finera Gündem (24.03.2026): TACO ve Volatilite

Gürültüden Uzak Makroekonomik Özet

24 Mart 2026, Salı sabahından herkese günaydın.

Küresel ekonomide taşların yerinden oynadığı, tedarik zinciri şoklarının ve enerji maliyetlerindeki sıçramanın yeni bir “stagflasyon” (düşük büyüme, yüksek enflasyon) riskini masaya getirdiği oldukça kritik bir dönemden geçiyoruz. ABD ve İran arasındaki çelişkili diplomasi sinyalleri piyasalarda anlık dalgalanmalar yaratsa da, makroekonomik tablonun arka planında çok daha yapısal ve kalıcı hasarların fiyatlandığını görüyoruz.

Yurt içinde ise artan jeopolitik risk priminin yabancı sermaye çıkışını hızlandırdığı, TCMB rezervlerinde erimeye yol açtığı ve tüketici güvenini baskıladığı bir veri setiyle karşı karşıyayız.

İşte küresel makroekonomik dinamikler ve piyasa verileri ışığında hazırladığımız Finera Gündem:

TÜRKİYE GÜNDEMİ

Makro Göstergeler: Güven Endeksleri ve Üretici Maliyetleri

Tüketici Beklentilerinde “Belirsizlik” Baskısı TÜİK ve TCMB işbirliğiyle hazırlanan Tüketici Güven Endeksi, Mart ayında bir önceki aya göre %0,8 oranında azalarak 85,0 seviyesine geriledi.

• Makro Yansıma: Alt kalemlere bakıldığında, mevcut dönemde hanenin maddi durumu endeksi %2,0 artışla 72,8’e çıkmasına rağmen, “gelecek 12 aylık dönemde genel ekonomik durum beklentisi”nin %2,9 azalışla 79,1’e inmesi dikkat çekiyor. Tüketici, global belirsizliklerin ve artan enerji maliyetlerinin iç piyasaya olası yansımalarını fiyatlayarak geleceğe yönelik daha temkinli bir duruş sergiliyor.

İhracatçının Maliyet Enflasyonu: YD-ÜFE Şubat 2026 dönemine ait Yurt Dışı Üretici Fiyat Endeksi (YD-ÜFE), aylık bazda %2,38, yıllık bazda ise %35,55 oranında artış kaydetti. İmalat sanayisindeki yıllık artış %35,20 olurken, sermaye mallarındaki %34,90’lık yükseliş, küresel pazarlara üretim yapan Türk sanayicisinin artan girdi maliyetleriyle mücadele ettiğini gösteriyor.

Finansal Piyasalar ve Rezerv Dinamikleri

Sermaye Çıkışı ve Daralan Döviz Tamponları Orta Doğu’daki krizin yarattığı riskten kaçış eğilimi, Türkiye’deki portföy yatırımlarına doğrudan yansıdı.

• Yabancı Çıkışı: 13 Mart haftasında yurt dışı yerleşikler hisse senedi piyasasında 321,8 milyon dolar, DİBS piyasasında ise 2,9 milyar dolarlık çok sert bir satış gerçekleştirdi.

• Rezervler Üzerindeki Baskı: Yabancı çıkışı ve enerji faturasındaki potansiyel artış endişesiyle TCMB brüt döviz rezervleri, bir önceki ay test ettiği 218 milyar dolar seviyelerinden 189,6 milyar dolara geriledi. Swap hariç net rezervler ise 54,3 milyar dolara indi.

Borsa İstanbul’da Yüksek Volatilite BIST 100 endeksi, güne %1,5 ekside başlayıp gün içinde %3,2’ye varan kayıplar yaşadıktan sonra, ABD’nin operasyonları 5 gün ertelediği haberiyle yönünü hızla yukarı çevirdi. Endeks günü %0,92 artışla 252,5 milyar TL gibi yüksek bir hacimle kapatırken, gün içi dipten kapanışa kadar olan %4,2’lik marj, piyasanın haber akışına ne kadar hassas olduğunu kanıtladı.

KÜRESEL GÜNDEM

Makro Şoklar: Enerji, Tedarik Zinciri ve Gıda Krizi

Hürmüz Boğazı Düğümü ve Çifte Şok Piyasalar ABD Başkanı Trump’ın “İran’la görüşüyoruz” diyerek operasyonları ertelemesine kısa vadeli tepki verse de, küresel makro dinamikler Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı kalmasının yaratacağı “ikinci dalga” enflasyona odaklanmış durumda.

• Enerjiden Gıdaya Geçiş: Petrol fiyatlarının 100 doların üzerinde tutunması manşet enflasyon için ciddi bir tehdit. Ancak asıl yapısal kriz gübre pazarında yaşanıyor. Körfez bölgesinin üre, amonyak ve kükürt gibi tarımsal girdilerde en kritik çıkış noktası olması ve sevkiyatların durması, küresel arzda %30’luk bir daralma yarattı. Doğal gaz fiyatlarındaki tırmanışla birleşen bu tablo, azotlu gübre fiyatlarını %50 artırarak 2022’dekinden çok daha şiddetli bir küresel gıda enflasyonu şokunun habercisi konumunda.

• Makro Önlemler Devrede: Artan maliyetler karşısında Çin yakıt fiyatlarına müdahale ederken, Güney Kore araç kullanımını kısıtlayıcı adımlar atıp büyük sanayi şirketlerinden enerji tüketimlerini kısmalarını talep etti.

Para Politikaları Çıkmazı: Merkez Bankalarının Zor Sınavı

Stagflasyon Korkusu ve Şahinleşen Merkez Bankaları Küresel ekonomide yaşanmakta olan bu şiddetli arz şoku, merkez bankalarını faiz indirim döngüsünden tamamen uzaklaştırıyor.

• ECB’nin Net Mesajı: Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkan Yardımcısı Luis de Guindos’un dünkü açıklamaları yeni dönemin para politikası çerçevesini özetledi. Guindos, para politikasının bu tür arz şoklarını durdurmakta yetersiz kalacağını, ancak fiyat artışlarının kalıcı hale gelmesi durumunda müdahale edeceklerini belirterek “enflasyonun hedeften sapmasına izin vermeyeceklerinin” sinyalini verdi.

• Tahvil Piyasalarında Satış Baskısı: Enflasyonist beklentilerin hızla bozulması, gelişmiş ülke tahvil faizlerini tarihi zirvelere taşıyor. ABD 10 yıllık Hazine tahvili getirisi %4,42 ile Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyeyi test ederken, İngiltere 10 yıllık tahvil faizi %5’in üzerinde seyrediyor. Faizlerin bu denli yüksek kalması, küresel büyüme üzerinde ciddi bir fren etkisi yaratıyor.

Bölgesel Ekonomilerde Daralma Sinyalleri

Asya’da Büyüme İvmesi Kayboluyor Enerji bağımlılığı yüksek Asya ekonomilerinde PMI verileri yavaşlamayı teyit etmeye başladı.

• Hindistan: Küresel büyümenin motorlarından biri olan Hindistan’da Bileşik PMI, Mart ayında 58,9’dan 56,5’e gerileyerek Ekim 2022’den bu yana en zayıf genişlemeyi kaydetti. Artan maliyetler ve daralan kar marjları, imalat ve hizmet sektörlerinde yavaşlamaya neden oluyor.

• Asya Piyasaları: Hafta başında yaşanan panik satışlarının ardından Asya borsalarında (Nikkei, Kospi) görülen %2 ila %3,7 bandındaki yükselişler, şimdilik yapısal bir toparlanmadan ziyade “en kötü senaryonun ertelenmesine” verilen kısa vadeli bir piyasa reaksiyonu olarak değerlendiriliyor.