Finera Gündem |(30.04.2026): Faiz sabit, risk yükseliyor

Gürültüden Uzak Makroekonomik Özet

TÜRKİYE

İşsizlik manşette geriledi, geniş tabloda bozuldu TÜİK, Mart’ta işsizlik oranının 0,3 puan düşerek %8,1’e gerilediğini açıkladı. İşgücüne katılım %52,8, istihdam oranı %48,5 oldu. Ancak atıl işgücü oranı 1,6 puan artışla %31,5’e yükseldi. TEPAV ise SGK verilerine dayanarak son altı ayda sigortalı istihdamın 1 milyon 57 bin kişi azaldığını ortaya koydu. En büyük kayıp 83 bin kişiyle giyim eşyaları imalatında görüldü.

Sanayi baskısı sürüyor Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, enflasyonla mücadele programına karşın enflasyonun yalnızca 7,3 puan gerilediğini, reel sektör üzerindeki baskının ise daha da sertleştiğini belirtti. Beyaz eşya sektöründe Q1 üretimi yıllık %21, ihracat %23 düştü. TÜRKBESD Başkanı Alper Şengül, ihracat hacminin 10 yıl önceki seviyelere gerilediğine dikkat çekti.

Yapı Kredi kârını neredeyse iki katına çıkardı Yapı Kredi, Q1 net kârının yıllık %78 artışla 20,3 milyar TL’ye ulaştığını açıkladı. Net faaliyet kârı 13,9 milyardan 27 milyar TL’ye, özkaynaklar ise %6 büyüyerek 271,1 milyar TL’ye yükseldi. Öte yandan Fitch’in stres testine göre 9 büyük Türk bankası ağır senaryolarda bile sermaye yeterliliğini büyük ölçüde korudu. Ziraat Bankası ise 24 ülkeden 60 bankanın katılımıyla 1,75 milyar dolarlık sendikasyon kredisi sağladı.

ASELSAN’da güçlü ilk çeyrek ASELSAN Q1 gelirleri yıllık %15 artışla 34,3 milyar TL’ye ulaştı. İhracat sözleşmeleri %69 büyüyerek 629 milyon dolara çıktı. Güçlü bilanço açıklamasının ardından hisse borsada %2,65 prim yaptı.

İki konkordato bir arada 1942’den bu yana faaliyet gösteren ve Türkiye’nin ilk zincir üretim tesisini kuran Eğinlioğlu Zincir, mali sıkıntılar gerekçesiyle konkordato talebinde bulundu. Aynı gün Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi, otobüs firması Kale Seyahat ve bünyesindeki 6 şirket için de üç aylık geçici konkordato kararı verdi.

BAE, OPEC ve OPEC+’tan ayrılıyor BAE, 1 Mayıs itibarıyla yaklaşık 60 yıllık OPEC üyeliğini sonlandırdı. Örgütün toplam üretiminin %12’sini tek başına karşılayan BAE, üçüncü en büyük üretici konumundaydı. Enerji Bakanı Al Mazrouei kararın ulusal çıkarlara dayandığını belirtti. Ayrılış petrol arz denklemini yeniden karıştırıyor.

Meta’nın Manus alımına Pekin vetosu, Microsoft-OpenAI anlaşmasını yeniledi Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu, Meta’nın yapay zeka ajanı geliştiren Manus AI’ı satın almasını engelledi. Şirketin genel merkezini Çin’den Singapur’a taşımış olması Pekin’i ikna edemedi. Öte yandan Microsoft ve OpenAI ortaklık anlaşmasını yenileyerek Microsoft’un lisansını 2032’ye taşıdı; OpenAI artık ürünlerini farklı bulut sağlayıcıları üzerinden de sunabilecek.

KÜRESEL

Fed sabit, ama içeride derin kırılma Fed, faizi beklentilere uygun biçimde %3,5–3,75 aralığında sabit bıraktı. Ancak toplantının asıl dikkat çeken yanı oy dağılımıydı: 1992’den bu yana ilk kez dört üye karara muhalefet etti. Üçü olası faiz indirimine kapı aralayan dil formülasyonuna itiraz ederken biri doğrudan indirim istedi. Piyasa mesajı şahin okudu; ABD 2 yıllık tahvil faizi 11 baz puan yükseldi. 2027 için faiz artırımı ihtimali konuşulmaya başlandı. Fed ayrıca İran savaşının ekonomik görünüm üzerinde yüksek belirsizlik yarattığını vurguladı.

Trump: Nükleer anlaşma olmadan Hürmüz ablukası kalkmaz Trump, İran’ın “önce boğaz açılsın” teklifini reddetti; ablukanın ancak nükleer bir anlaşmayla kaldırılacağını açıkladı. İran ise ablukanın sürmesi halinde “eşi görülmemiş askeri eylem” tehdidinde bulundu. Brent petrol dört yılın zirvesinde seyrediyor. Fransa’da enerji kaynaklı PPI aylık %56,8, Almanya’da ithalat fiyatları yıllık %2,3 yükseldi.

ABD toparlandı, Fransa durdu, Almanya perakendede çakıldı ABD Q1 GDP büyümesi, Q4’teki %0,5’ten yıllık bazda %2,3’e yükseldi. Hükümet kapanmasının ardından toparlanma ve ekipman yatırımları büyümeyi destekledi. Fransa ekonomisi ise Q1’de yataya döndü; hane halkı tüketimi ve yatırımlar geriledi, ihracat %3,8 düştü. Almanya perakende satışları Mart’ta %2 geriledi — Ekim 2022’den bu yana en sert aylık düşüş.

Küresel tahvil faizlerinde tarihi eşikler aşıldı İngiliz gilt faizi 2008’den, Alman bund faizi 2011’den, Japon 10 yıllık tahvil faizi 1997’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. ECB ve BoE bugün faiz kararlarını açıklayacak; her ikisi de sabit bekleniyor. Buna karşın piyasa 2026 içinde ECB için 3, BoE için 3 çeyrek puanlık artış fiyatlıyor.

Avrupa’da enflasyon hedefleri aşılıyor, reel ücretler eriyor Almanya AB uyumlu TÜFE Nisan’da %2,9’a yükseldi — Ocak 2024’ten bu yana en yüksek. Fransa TÜFE %2,2 ile Temmuz 2024 zirvesine döndü; enerji fiyatları yıllık %14,2 arttı. İspanya %3,5 ile Haziran 2024 zirvesinde. Eurostat verilerine göre AB’de saatlik ücretler 2020–2025 arasında %21,9 artarken enflasyon %25,6 yükseldi; reel ücretler net %3 eridi. AB’nin dört büyük ekonomisinin tamamında reel ücret kaybı yaşandı.

Hyperscaler testinde Alphabet ve Amazon geçti, piyasa diğerlerini sorguluyor Google Cloud 20 milyar dolar gelirle beklentileri belirgin biçimde aştı; backlog bir çeyrekte 460 milyar dolara yaklaştı. AWS %28 büyüyerek 37,6 milyar dolara ulaştı. Piyasa ise Microsoft Azure büyümesinin beklentilerin yalnızca sınırlı üzerinde kaldığını ve Meta’nın 125–145 milyar dolarlık yatırım harcaması hedefinin gelire ne zaman dönüşeceğini sorguluyor.

Asya-Pasifik’te karışık tablo Çin’de Caixin imalat PMI 52,2 ile Aralık 2020’den bu yana en güçlü okumayı verirken resmi hizmetler PMI daralma bölgesine döndü. Yeni Zelanda iş güveni Ağustos 2023’ten bu yana ilk kez negatife geçti. Japonya’da konut başlangıçları yıllık %29,3 düştü. Singapur işsizliği iki yılın en yüksek seviyesi olan %2,1’e çıktı. Trump’ın 14–15 Mayıs’ta Çin’i ziyaret etmesi bekleniyor; görüşmelerde Taiwan’ın gündemin üst sıralarına taşınacağı öngörülüyor.

BP petrol şokundan kâr etti BP Q1 düzeltilmiş net kârı beklentileri aşarak 3,2 milyar dolara yükseldi — bir önceki yıla göre iki kattan fazla artış. Şirket, kârdaki beklenmedik sıçramanın Orta Doğu savaşından kaynaklanan “olağanüstü petrol ticaretini” yansıttığını belirtti. Net borç ise %14 artışla 25,3 milyar dolara ulaştı.